31/03/2026
Desde el verano pasado, el vecino de Aurizberri-Espinal Aritz Carballo Ernaga impulsa Mogie Gim, un innovador proyecto de gimnasio móvil que busca acercar el ejercicio físico saludable y el trabajo de fuerza a los pueblos del Pirineo. A través de un carro equipado como un auténtico gimnasio itinerante, Mogie Gim recorre distintas localidades ofreciendo sesiones de cross training, gimnasia de fuerza y actividades adaptadas a diferentes edades y necesidades, siempre teniendo en cuenta las particularidades de nuestro territorio. En Mendixut hemos querido conocer mejor esta iniciativa y recoger la valoración de su creador tras estos primeros meses de recorrido.
Mogie Gim comenzó a funcionar en julio de 2025, y desde entonces ha sido habitual ver su carro por numerosos rincones del Pirineo. La respuesta, según Aritz, ha superado todas las expectativas: “La acogida ha sido muy buena, incluso mejor de lo esperado. En muchos casos hubo que ampliar grupos, lo que confirmó que el proyecto tenía sentido”. En Aurizberri-Espinal, por ejemplo, fue necesario duplicar los grupos de cross training durante el verano, mientras que en Abaurregaina/Abaurrea Alta se consolidaron dos grupos estables: uno de fuerza y otro de cross training. En Orotz-Betelu, tras el interés de un grupo de unas 15 chicas, se organizó una actividad específica de gimnasia de fuerza.
Durante los meses estivales, Mogie Gim ofreció sesiones todos los días de la semana en localidades como Hiriberri/Villanueva de Arce, Aribe, Aurizberri-Espinal, Abaurregaina/Abaurrea Alta, Sorabil y Orotz-Betelu. Además, en colaboración con el servicio de euskera, se desarrollaron actividades de gimnasia de fuerza y motricidad para jóvenes de 10 a 18 años, realizadas íntegramente en euskera. El objetivo era acercar y promover el ejercicio físico al mayor número posible de personas de la comarca de Auñamendi.
Con la llegada del otoño y el invierno, el proyecto ha demostrado una gran capacidad de adaptación al entorno y a las condiciones climáticas. Actualmente, por ejemplo, los martes el gimnasio móvil se desplaza al frontón de Garaioa, acercando el trabajo de fuerza al Valle de Aezkoa. En los meses fríos, el mal tiempo y la falta de luz obligan a priorizar espacios interiores como la casa de cultura de Auritz/Burguete, el gimnasio del frontón de Aurizberri/Espinal o la sala del Ayuntamiento de Hiriberri.
La originalidad de Mogie Gim no ha pasado desapercibida. El proyecto ha aparecido en medios como Diario de Noticias, Diario de Navarra, Irati Irratia, Cadena SER, Xaloa Telebista, así como en programas de ETB1 y ETB2, y está pendiente la emisión de un reportaje en TVE. “Creo que es un proyecto que conecta con inquietudes que comparten muchos territorios rurales”, explica Aritz.
A este reconocimiento mediático se suma su reciente candidatura a un Premio Alumni de la Universidad de León, en la categoría de Emprendimiento e Innovación. “Me hace mucha ilusión porque reconoce una idea nacida desde aquí, desde el Pirineo, construida poco a poco a partir de una necesidad real de la población”.
No obstante, el camino no ha estado exento de dificultades. El principal reto ha sido la financiación. Aritz agradece profundamente el apoyo de las empresas colaboradoras, sin cuya aportación no habría sido posible adquirir el carro del gimnasio móvil. Sin embargo, la falta de acceso a subvenciones ha limitado la consolidación del proyecto. A ello se suma una avería importante en la furgoneta que transporta el carro, castigada por la exigente orografía pirenaica.
A pesar de todo, el interés por Mogie Gim continúa creciendo. Han llegado propuestas desde localidades más alejadas, como Zubiri o Urepel, aunque la distancia complica la logística y encarece el servicio, lo que dificulta establecer actividades regulares en esos lugares. Aritz destaca también el compromiso de la gente del Pirineo: “Existe una tradición deportiva importante y quienes participan lo hacen con constancia y ganas de mejorar”. El 80% de las personas usuarias son mujeres, por lo que uno de sus retos es animar a más hombres a iniciarse en el trabajo de fuerza, fundamental para la salud y la calidad de vida.
El balance de este primer recorrido es claramente positivo. La implicación de los pueblos, la buena acogida y la visibilidad lograda refuerzan la utilidad del gimnasio móvil para el Pirineo. El reto ahora es consolidar el proyecto y dotarlo de los medios necesarios para que pueda seguir creciendo de forma sostenible.
31/03/2026
Herritarrak Artatzeko Nafarroako Gobernuaren Bulego Mugikorrak 4.500 pertsona inguru artatu ditu lehen urtean, Foru Komunitateko 60 bat herritan izan ondoren. Ekimena batez ere 20.000 biztanletik beherako udalerriei zuzenduta dago, eta funtsezko tresna bihurtu da zerbitzu publikoak landa-eremuetara gerturatzeko eta Administrazio hurbilagoa, irisgarriagoa eta inklusiboagoa izateko.
Lehen lehendakariordea eta Lehendakaritza eta Berdintasun kontseilaria den Javier Remirez Erronkarin izan da astearte honetan, Bulego Mugikorrak bertan zerbitzua emango baitu aste honetan, baliabide horren lehen urteurrena dela-eta.
Remirezek nabarmendu duenez, “Bulego Mugikorrak argi erakusten du Nafarroako Gobernuak lurralde-kohesioarekin eta aukera-berdintasunarekin duen konpromisoa, edozein lekutan bizi zarela ere, Foru Administrazioa herri bakoitzaren erdira eramateko aukera ematen baitigu, herriko plazaraino”. Ildo horretan, baliabide ibiltari horrek “lurralde-arrakala eta arrakala digitala murrizteko, Administrazioarekiko harremana errazteko eta zerbitzu publikoak Nafarroako txoko guztietara iristea bermatzeko aukera ematen du”.
Bisitan, harekin batera izan dira honako hauek: Joseba Asiain, Lehendakaritzako, Gobernu Irekiko eta Parlamentuarekiko Harremanetako zuzendari nagusia; Amparo Viñuales, Erronkariko Ibarreko Batzar Nagusiko lehendakaria eta udalerriko alkatea; Toya Bernad, NASERTIC sozietate publikoko Berrikuntza, Komunikazio eta Herritarren Arretarako zuzendaria; eta Leticia Gurpegui, Herritarren Arretarako koordinatzailea, proiektuaren garapenean inplikatutako teknikariekin batera.
Hamabi hilabete horietan, guztira 4.500 pertsonak erabili dute zerbitzua (2.542 emakume eta 1.958 gizon), adin-tarte guztietakoak: 0-18 urte arteko 100 pertsona, 19-30 urte arteko 306, 31-45 urte arteko 1.282, 46-65 urte arteko, 1.477 eta 65 urtetik gorako 1.335.
Denboraldi horretan, pertsona horiek guztira 5.941 kudeaketa egin dituzte: 1.203 erabiltzailearen gailuan ziurtagiri digitala gaitzeko prozesu osoko laguntzak izan dira (aplikazio jaisten dutenetik, eskaera, egiaztatzea eta ziurtagiri digitala bera deskargatu arte); ziurtagiri digitalaren 183 akreditazio; Cl@veren 1.637 akreditazio; online izapideetako 591 laguntza; 2.054 laguntza informazio-eskaerak ebazteko; eta 273 erregistro.
Zerbitzua NASERTICek kudeatzen du, eta Nafarroako Gobernuaren Gobernu Irekiaren Aliantzarako I. Ekintza Planean kokatzen da. Azken hamabi hilabete horietan zehar, Bulego Mugikorra Lehendakaritzako, Gobernu Irekiko eta Parlamentuarekiko Harremanetako Zuzendaritza Nagusiak (herritarren arretan) ez ezik, Etxebizitza Zuzendaritza Nagusiak eta Toki Administrazio eta Despopulazioko Zuzendaritza Nagusiak eta Nafarroako Enplegu Zerbitzuak – Nafar Lansarek (NEZ-NL) ere erabili dute, eta enplegu, laguntza, lanbide-orientazio, etxebizitza eta Despopulazioaren Estrategiarekin loturiko zerbitzuen inguruko arreta espezializatua eskaini dute.
Datozen hilabeteetara begira, Bulego Mugikorrak funtzio gehiago eskainiko ditu, Nafarroako Foru Ogasunaren Errenta Kanpaina sartuko baita. Esperientzia pilotua Zangozan hasiko da, apirilaren 27tik maiatzaren 15era bitartean. Ondoren, San Adrianera eramango da, maiatzaren 18tik ekainaren 5era bitartean, eta Altsasun amaituko da, ekainaren 8tik 25era.
Bulego Mugikorra %100 irisgarria da, eta honako baliabide hauek ditu: indukzio magnetikoko begizta, seinale egokituak, mugikortasun murriztuko pertsonak sartzeko plataforma eta pertsona guztientzako arreta berdintasun-baldintzetan bermatzeko beste elementu batzuk.
Zerbitzuaren balorazio oso ona
Bulego Mugikorrera joaten diren herritarrek oso positibotzat jotzen dute zerbitzua inkestetan, batez beste 5etik 4,8ko puntuazioa lortu baita. Gehien baloratu diren alderdien artean, tratuaren hurbiltasuna eta izapideak herritik kanpo joan beharrik gabe ebazteko aukera aurkitzen dira; azken hori, gainera, 65 urtetik gorakoek bereziki baloratu dute.
Udalek ere positibotzat jo dute zerbitzua, Bulego Mugikorraren zerbitzu orokorrak 10etik, 9,3ko puntuazioa lortu baitu. Era berean, toki-erakundeek gehien baloratutako alderdien artean honako hauek aurkitzen dira: bulegoa haien herrira iristea kudeatzeko erraztasuna, enpresa instalatzailearekiko eta NASERTICeko komunikazioa eta bizilagunei eskaintzen zaizkien erabilgarritasuna eta arretan. Zerbitzua berriro erabiliko ote luketen galdetuta, erantzuna batez beste 10etik 9,8koa izan da.
Lehen urtea martxan izan eta gero, Bulego Mugikorra funtsezko tresna izatera iritsi da Foru Administrazioarekiko gertutasuna indartzeko, eta Nafarroako hainbat udalerritan barrena jarraituko du 2026an zehar.
Hauek izan dira Bulego Mugikorrak lehen urtean bisitatu dituen herriak
Bulego Mugikorrak lehen urtean bisitatu dituen herrien artean, honako hauek daude: Aibar / Oibar, Ablitas, Izaga Elkartea (Urroz), Aoiz / Agoitz, Allo, Altsasu / Alsasua, Arguedas, Aribe, Beintza-Labaien, Berriozar, Berrioplano / Berriobeiti, Cascante, Cáseda, Castejón, Cendea de Cizur, Cintruénigo, Corella, Cortes, Ezcabarte, Ezcároz / Ezkaroze, Ezkurra, Eslava, Erro, Fitero, Galar, Gallués / Galoze, Goizueta, Guesálaz / Gesalatz, Isaba / Izaba, Jaurrieta, Larraga, Leitza, Lerín, Lodosa, Los Arcos, Milagro, Murchante, Murillo el Cuende (Concejo de Rada), Murillo el Fruto, Ochagavía / Otsagabia, Olazti / Olazagutía, Olite / Erriberri, Peralta / Azkoien, Petilla de Aragón, Ribaforada, Roncal / Erronkari, Sada, Salinas de Oro / Jaitz, San Martín de Unx, Sangüesa / Zangoza, Santesteban / Doneztebe, Tafalla, Unzué / Untzue, Valle de Aranguren, Valle de Yerri / Deierri, Valle Ultzama, Valtierra, Viana, Villafranca eta Villava / Atarrabia.
10/03/2026
Klima-aldaketa gure garaiko erronka handienetako bat da. Haren arrazoiak askotarikoak eta maila desberdinetakoak badira ere —industria-jarduera, energia-kontsumoa edo gure eguneroko ohiturak, besteak beste—, ondorioak gero eta argiago ikusten dira tokian bertan: klimaren aldaketak, muturreko fenomeno meteorologikoak, ekosistemetan eraginak edo herrietako eguneroko bizitzan sortzen diren arazoak.
Egoera honen aurrean, udalek zeregin garrantzitsua dute. Tokiko administrazioek neurriak har ditzakete klima-aldaketaren arrazoiak murrizteko, baina baita lurraldean eta biztanlerian izan ditzakeen ondorioetara egokitzeko ere.
Helburu horrekin sortu zen Europan Energia eta Klimaren aldeko Alkateen Ituna izeneko ekimena. Udalek borondatez egin dezakete bat ekimen honekin, eta horrela, ekintza-plan bat prestatzeko eta martxan jartzeko konpromisoa hartzen dute. Plan horrek hiru ardatz nagusi lantzen ditu:
- berotegi-efektuko gasen emisioak murriztea,
- udalerria klima-aldaketaren ondorioetara egokitzea,
- eta energia-pobrezia murriztea, fenomeno horren ondorioetako bat baita.
Azken urteotan Nafarroan, Nafarroako Gobernuko Ingurumen Zuzendaritza Nagusia erakundeak, NASUVINSA sozietate publikoaren eta Lursarea programaren laguntzarekin, udalerrien ekintza-plan hauek eskualdeka lantzen ari da. Horrela, udalerri desberdinek elkarrekin lan egin dezakete, baliabideak partekatu eta lurraldearen errealitatera egokitutako irtenbideak proposatzeko.
Orain Nafarroako Pirinioetako udalerrientzako Klima eta Energia Jasangarrirako Ekintza Planak (PACES) idazteko prozesua hasiko da, eta Alkateen Itunaren ekimenari atxikita dauden eskualdeko udalerri hauek hartuko dute parte: Burguete, Burgui, Erro, Ezcároz, Esparza de Salazar, Garde, Garralda, Isaba, Jaurrieta, Luzaide/Valcarlos, Orbaizeta, Oronz, Otsagabia, Roncal eta Uztarroz.
Plan hauek benetan eskualdearen errealitatera egokitzeko, ezinbestekoa da herritarren iritzia eta egoera ezagutzea. Horregatik, herritarrei zuzendutako inkesta labur bat prestatu da.
Inkesta online bete daiteke, 5 minutu inguru irauten du eta ez da beharrezkoa ezagutza teknikorik izatea. Gainera, anonimoa da, eta emaitzak proiektuaren plangintzarako soilik erabiliko dira.
Zure parte-hartzea oso garrantzitsua da. Erantzunek gure herrietako beharrak, kezkak eta aukerak identifikatzen lagunduko dute, eta etorkizunean udalerri jasangarriagoak eta klima-aldaketaren aurrean prestatuagoak eraikitzen.
Eskualdeko udalerri hauetako batean bizi bazara, animatu parte hartzera eta zure iritzia ematera. Denon artean gure herrien etorkizuneko ekintzak definitzen lagun dezakegu.
Inkestara sar zaitezke ondorengo estekan sakatuz:
https://forms.gle/EUQoRoVbuvyL85k79
